Βαράσοβα (δήμος Ναυπακτίας)


Σχετική εικόνα

Ο ορεινός όγκος της Βαράσοβας έχει κηρυχθεί ως τόπος ιστορικός και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Οι εκκλησίες, οι μονές και τα ασκηταριά της εποχής του Βυζαντίου που αναπτύχθηκαν στις δυσπρόσιτες πλαγιές της Βαράσοβας σήμερα είναι όλα ερειπωμένα. Τα εναπομείναντα όμως στοιχεία αποδεικνύουν τη δύναμη της μοναστικής ζωής στο βουνό. Τα σημαντικότερα δείγματα είναι:

Δυτικά της Κάτω Βασιλικής, σε χαμηλό λοφίσκο κοντά στο χωριό, νοτιοανατολικά της Βαράσοβας, υψώνονται τα ερείπια Βυζαντινού ναού, που ήταν αφιερωμένος στον Άγιο Δημήτριο.

 

Ο ναός είναι του 11ου αιώνα και παρουσιάζει μεγάλο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Σχεδιασμένος με έντονη την αίσθηση της ισορροπίας και κατασκευασμένος με επιμέλεια και καλαισθησία, διατηρεί μέχρι σήμερα, μέσα από τα ερείπια του, την αρμονική σύνδεση γραμμών, γωνιών και τόξων. Λόγω της επιβλητικής δόμησης και του μεγάλου μεγέθους φαίνεται να ήταν πνευματικό και καθοδηγητικό κέντρο της περιοχής. Στη νότια απόκρημνη πλευρά της Βαράσοβας σε υψόμετρο 80 μ. περίπου από τη θάλασσα ανοίγεται ευρύχωρο βραχοσκεπές σπήλαιο στο εσωτερικό του οποίου σώζονται ερείπια βυζαντινού οργανωμένου ασκητικού συγκροτήματος αφιερωμένου στον Άγιο Νικόλαο.


Το σπήλαιο του Αγίου Νικολάου δυτικά του χωριού Κάτω Βασιλική παρόλο ότι βρίσκεται σε ερειπιώδη κατάσταση, εντυπωσιάζει με την οργάνωση που φαίνεται ότι διέθετε και το φρουριακό χαρακτήρα. Το γεγονός ότι σώζεται σημαντικό μέρος από το ναό και σε ικανοποιητική κατάσταση η δεξαμενή, δείχνει, πως το σπήλαιο εγκαταλείφθηκε πολύ αργά. Εκείνο που κάνει το μνημείο μοναδικό, όμως, είναι η ύπαρξη εγκλείστρας. Πρόκειται για ένα μικρό σπήλαιο πάνω από το μεγάλο, σε ύψος 10 μ., όπου ανέβαινε ο «έγκλειστος», μέσω μιας ξύλινης σκάλας, και παρέμενε για αρκετό διάστημα προ- κειμένου να αφοσιωθεί στην προσευχή ή τη συγγραφή κάποιου ασκητικού κειμένου. Η εγκλείστρα αυτή είναι η μοναδική που έχουμε στην Ελλάδα. Η πρόσβαση στο σπήλαιο γίνεται μόνο από τη θάλασσα. Στη ΒΑ πλευρά της Βαράσοβας ξεχωρίζει το ασκηταριό των Αγίων Πατέρων. Το σπήλαιο ήταν ζωγραφισμένο, με εικονογράφηση του 10ου – 11ου αι., αλλά από την πολύχρονη εγκατάλειψη καταστράφηκαν τα περισσότερα επιχρίσματα, συνεχίζει όμως να παρουσιάζει μεγάλο εικονογραφικό ενδιαφέρον. Ανατολικά του χωριού Περιθώρι στη δυτική πλαγιά της Βαράσοβας, σε περιοχή με πανύψηλα δέντρα και νερά βρίσκεται ερειπωμένο τα μοναστήρι του Αγίου Πέτρου. Σώζονται ερείπια μονόχωρου δρομικού ναού με τρίπλευρη αψίδα. Από την τοιχογραφία το μνημείο χρονολογείται στην υστεροβυζαντινή περίοδο και είναι το μόνο από τα μοναστήρια της Βαράσοβας που διασώζει τον περιτειχισμένο περίβολο. Στο διάσελο της Βαράσοβας και ΝΑ από τη θέση “Πηγάδι” σώζονται ερείπια ναΐσκου της Παναγίας. Το Πηγάδι βρίσκεται σε υψόμετρο 800 μ. περίπου και σε στενόμακρο πλάτωμα που περιβάλλεται από βραχότοιχους και κοσμείται από αιωνόβια δρυόδενδρα. Σπήλαια – ασκηταριά υπάρχουν σε πολλές άλλες περιοχές της Βαράσοβας όπως κοντά στα χωριά Άνω Βασιλική και Γαλατάς και είναι ορατά από μακριά.


Εκεί που ανταμώνεται ο Αιτωλικός κάμπος με τη θάλασσα, πλάι στις εκβολές του Ευήνου ποταμού, ξεπηδά επιβλητικός ο βράχος της Βαράσοβας.ek1

Η Βαράσοβα απέχει 240 χιλιόμετρα από την Αθήνα, 30 χιλιόμετρα  από το Αντίρριο και 15 χιλιόμετρα από το Μεσολόγγι.Μετά από τη γέφυρα του Ευήνου, στη διασταύρωση της Εθνικής οδού  από Μεσολόγγι προς  το Γαλατά, θα στρίψουμε δεξιά και σε απόσταση 6 χιλιόμετρα  θα βρεθούμε στην όμορφη παραλία του Κρυονερίου,δίπλα στον ασβεστολιθικό όγκο των 917 μέτρων, τη Βαράσοβα.

Απέναντι από την Βαράσοβα στέκει ο δασωμένος Αράκυνθος ή Ζυγός που αποτελεί την αντίθεση με την γυμνή και βραχώδη Βαράσοβα. Ένας μεγάλος μυθολογικός κύκλος φαίνεται πως διαμορφώθηκε από αρχαιοτάτων χρόνων στην περιοχή της Αιτωλίας.

Μια ερωτική ιστορία μας λέει ότι νεαρός ιερέας του Διονύσου στην Καλυδώνα ερωτεύτηκε την Καλλιρρόη η οποία δεν ανταποκρίθηκε στα αισθήματά του και ο ιερέας ζήτησε βοήθεια από τον προστάτη θεό του. Έτσι ο Διόνυσος αφού άκουσε τις παρακλήσεις του ερωτευμένου έριξε την Καλυδώνα σε συμφορά. Οι Καλυδώνιοι ακολούθησαν το χρησμό του μαντείου που τους έλεγε να θυσιάσουν την κοπέλα και την θυσία θα εκτελούσε ο ερωτευμένος Ιερέας. Η Καλλιρρόη δεν άντεξε και αυτοκτόνησε κοντά στην πηγή του λιμανιού της Καλυδώνας όπου από τότε η πηγή αυτή ονομάσθηκε Καλλιρρόη.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι από τον 9ο μέχρι τον 12ο αιώνα μ.Χ., Καππαδόκες ζωγράφοι ταξίδευαν από την Ανατολή στην Ιταλία προτιμώντας τον χερσαίο δρόμο Κορινθιακού – Πατραϊκού και κάποιοι απ’ αυτούς έμεναν αρκετό καιρό προκειμένου να ζωγραφίσουν μορφές Αγίων σε Σπήλαια.

Η Βαράσοβα την εποχή εκείνη υπήρξε μεγάλο ασκητικό κέντρο με πάρα πολλά σπήλαια ή ασκηταριά, σύμφωνα με μαρτυρίες βοσκών υπήρχαν εβδομήντα δύο εκκλησιές και παρεκκλήσια στις κορφές και στις πλαγιές της Βαράσοβας και από τότε έλαβε και το όνομα «Άγιο Όρος της Αιτωλίας». Τα ποιο σπουδαία ήταν των Αγίων Πατέρων, της Παναγίας,  του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Πέτρου, του Προδρόμου και του Αγίου Αθανασίου.

Στην Ανατολική πλευρά βλέπουμε «σκαρφαλωμένο» στο βράχο το μεγάλο και εντυπωσιακό σπήλαιο του Αγίου Νικολάου με αρχαιολογικό ενδιαφέρον.  Σύμφωνα με τα αρχιτεκτονικά στοιχεία μπορούμε να πούμε ότιπρόκειται για ένα μοναστηριακό συγκρότημα φρουριακού χαρακτήρα και που για 10 αιώνες ήκμαζε ένας μικρός αριθμός μοναχών. Το 1991 υπό την εποπτεία του ομότιμου καθηγητού Αρχαιολογίας  του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Αθανασίου Παλιούρα άρχισε η ανασκαφή στο σπήλαιο αυτό όπου έφερε στο φως σπουδαία ευρήματα.

ek2

 

Το άνοιγμα του σπηλαίου έκλειναν διώροφα κελιά ενώ από τον εξωτερικό περίβολο άρχιζε η κεντρική είσοδος-διαβατικό, το οποίο οδηγεί στην είσοδο του μικρού καθολικού γύρω από το οποίο τοποθετούνται εκτός από τα κελιά, δεξαμενή νερού, τράπεζα, εστία, μαγειρείο, φούρνος. Στην Β.Δ. πλευρά του σπηλαίου υπήρχε τριώροφος πύργος που χρησίμευε ως παρατηρητήριο προς τον Πατραϊκό κόλπο που ήταν μια διαρκής απειλή πειρατών που λυμαίνονταν κατά την Βυζαντινή εποχή τον Κορινθιακό και Πατραϊκό κόλπο. Πίσω από το Ιερό του ναού βρέθηκε κοιμητήριο, τάφοι μονώροφοι και διώροφοι με σκελετούς, καθώς  πολλά οστά και κάρες.

Βορειοδυτικά του σπηλαίου υπάρχει μια κόγχη σε πολύ μεγάλο ύψος καθώς και ξύλινη σκάλα που οδηγεί στο πάνω σπήλαιο, εγκλείστρα. Στον απομονωμένο αυτό χώρο ανέβαινε για αρκετές ημέρες ο ασκητής για περισσότερη προσευχή.

Στον Ελλαδικό χώρο δεν υπάρχει άλλη εγκλείστρα, συναντάμε όμως στον Άγιο Ιωάννη-Χοζεβίτη στην Έρημο ανάμεσα Ιεροσολύμων και Ιεριχούς και στον Άγιο Νεόφυτο στην Κύπρο. Η μοναδικότητα αυτή προσδίδει στο σπήλαιο του Αγίου Νικολάου της Βαράσοβας ξεχωριστό ενδιαφέρον καθ’ ότι από τον 9ο μέχρι τον 19ο αιώνα μ.Χ. παρατηρούμε σημαντική δραστηριότητα ως λατρευτικό και ησυχαστικό κέντρο.

Μορφολογικά η Βαράσοβα αποτελείται από τρεις ισοϋψείς κορυφές. Πίσω από την μία της κορυφή, σ’ ένα καταπράσινο λιβάδι υπάρχει πηγάδιπου πριν από μερικά χρόνια ήταν τελείως απροστάτευτο, χρησιμοποιούταν δε από τους αγελαδοτρόφους για να ποτίζουν τα βόδια τους που στάλιζαν γύρω απ’ αυτό. Σήμερα με πρωτοβουλία  κατοίκων της περιοχής το πηγάδι ανακαινίσθηκε.

Οι απόκρημνες πλαγιές τις Βαράσοβας από αιώνες πριν άρχισαν να προσελκύουν αναρριχητές. Πριν από το 1958 πραγματοποιούνταν από Συλλόγους αναβάσεις ορειβατών.

Σημαντικοί Έλληνες ορειβάτες της εποχής επισκέπτονταν την Βαράσοβα με στόχο να «σαρώσουν» την ορθοπλαγιά ανοίγοντας νέες διαδρομές. Το 1970 ομάδα αναρριχητών σημαδεύει νέα μονοπάτια και συνεχίζουν μετέπειτα άλλες ομάδες.

Το 1979 εκδίδεται ο πρώτος οδηγός για τις αναρριχήσεις στη Βαράσοβα και το ενδιαφέρον των αναρριχητών επικεντρώνεται πλέον στην ελεύθερη αναρρίχηση.

Το 1981 η Βαράσοβα καθιερώνεται πια σαν απαραίτητο στάδιο για τις σχολές Ορειβασίας-Αναρρίχησης, έκτοτε η έμφαση δίνεται πια στην υπέρβαση μεγάλων δυσκολιών, δημιουργούνται νέες πολύ δύσκολες διαδρομές, εξοπλισμένες με πλακέτες ανοίγοντας στα πιο απίθανα σημεία.

Ο Ορειβατικός Σύλλογος Μεσολογγίου πιο παλιά άνοιξε νέο μονοπάτι από την ανατολική πλευρά της Βαράσοβας όπου την τελευταία Κυριακή του Αυγούστου πραγματοποιούσε ανάβαση η οποία διαρκούσε τέσσερις περίπου ώρες.

Η Βαράσοβα χαρακτηρισμένη ως «ιδιαίτερα φυσικού κάλλους» περιοχή από το 1974 έχει εκτός του Ορειβατικού και τεράστιο οικολογικό και πολιτιστικό ενδιαφέρων. Οι μοναδικοί βράχοι της την καθιστούν Ορειβατικό Κέντρο όχι μόνο Ελληνικού αλλά Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Ενδιαφέροντος. Διαθέτει πανίδα-χλωρίδα, αγριόγιδες, βόδια ζουν μόνιμα στα βράχια της, σπάνια δε άνθη και φυτά φύονται στις πλαγιές της.

Μπορεί αλήθεια να σκεφθεί κανείς πόσα καλά κληρονόμησε η φύση απ’ αυτήν την περιοχή; Αποτελεί πράγματι μοναδικό-παγκόσμιο ενδιαφέρον για όλες τις εποχές του χρόνου, η Βαράσοβα. Αξίζει , λοιπόν, η πολιτεία να κάνει ένα συνολικό σχεδιασμό για ίδρυση ενός αθλητικού κέντρου, γιατί η νέα γενιά των αναρριχητών αξίζουν καλύτερης μεταχείρισης.

 Kάθε  χρόνο η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου πραγματοποιεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Σπήλαιο  του Αγίου Νικολάου της Βαράσοβας,  χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου  κ. Ιεροθέου  πλαισιωμένο   από  Ιερείς της περιοχής. Τη Θεία Λειτουργία παρακολουθούν εκατοντάδες πιστοί από όλα τα μέρη του Νομού και όχι μόνο, που έρχονται  στο Σπήλαιο με τις βαρκούλες που διαθέτουν οι ψαράδες της περιοχής και στη συνέχεια ανεβαίνουν  με πολύ κόπο το μονοπάτι που οδηγεί στο Σπήλαιο. Στο τέλος της Θείας λειτουργίας πραγματοποιείται  αρτοκλασία.

Το ετήσιο αυτό προσκύνημα το περιμένουν με χαρά πολλοί Χριστιανοί της περιοχής και όχι μόνο εύχονται  και ευχαριστούν τον Άγιο Νικόλαο για τη δύναμη που τους δίνει να πραγματοποιήσουν το προσκύνημα τους.

Ακολουθεί  ξενάγηση  από τον  Ομότιμο Καθηγητή  Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Αθανάσιο  Παλιούρα.

 Ο Εθνικός μας ποιητής Κωστής Παλαμάς, σε ένα ποίημα του που έγραψε, για την Βαράσοβα τον Ιούνιο του 1882 γράφει:

«Παντού σε ήρεμη κι ολάνοιχτη θωριά το μάτι θα κυλά, και θα μας φοβερίζει από της Πάτρας τη μεριά, βαριά.

Μαύρ’ η Βαράσοβα, σαν άγριο μετερίζι.

Μα απ’ την τριπλή της την κορφή τουφέκι κλεφτουριάς λερής δε θα προβάλει μονάχα η χλωμή του ηλίου αδερφή θα φανερώνετ’ από κει αγάλι-αγάλι…»

Το Σάββατο 6 Ιουλίου 2013 στο Σπήλαιο του Αγίου Νικολάου Βαράσοβας θα τελεστεί Αρχιερατική Θεία Λειτουργία Θεία Λειτουργία χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ Ιεροθέου. Με το πέρας της Θείας Λειτουργίας θα γίνει η παρουσίαση του βιβλίου «Αιτωλία, Αποκαλύπτοντας τον Βυζαντινό Πολιτισμό μέσα από τις Ανασκαφές» του Ομότιμου Καθηγητού του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ Αθανασίου Παλιούρα, στο Ξενοδοχείο «ΠΙΝΕΛΟΠΗ» στην Κάτω Βασιλική.


source

Περισσότεροι από 200 πιστοί συμμετείχαν χθες Κυριακή 8 Ιουλίου 2012 στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία μετ’ Αρτοκλασίας που τελέστηκε από το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Ναυπάκτου & Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεο στην Εγκλείστρα του σπηλαίου του Άγιου Νικόλαου στη Βαράσοβα. Στο σπήλαιο της Βαράσοβας έζησαν μοναχοί από τον 9o αιώνα έως το 19ο, ανακαλύφθηκε από την ομάδα του Κ. Αθανάσιου Παλιούρα καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων μετά από ανασκαφή.

Sας δείχνουμε εδώ,  βίντεο από την θεία λειτουργία το λόγο του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ.κ. Ιερόθεο αλλά και τη ξενάγηση του αρχαιολόγου κ. Αθ. Παλιούρα που ανακάλυψε και έκανε την ανασκαφή του ναού.

About Click me

Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΤΗΣ. ************************************************************ THIS WEBSITE IS INVITED TO RESIDENTS OF THE MUNICIPALITY OF NAFPAKTIA AND TO THOSE VISITORS.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.